Antalya'nın Manavgat ilçesinde yer alan Side Antik Kenti'ndeki arkeolojik kazılarda, mitolojik figürler ve tanrısal tasvirlerle süslü bir anıtsal kapı yapısı keşfedildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceğe Miras Projesi çerçevesinde yürütülen çalışmalarda ortaya çıkarılan Herakles Kapısı, M.S. 5. yüzyılda inşa edilmiş ve Piskoposluk Sarayı kompleksinin bir parçasını oluşturmuştur. Kazı başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, bu dönemde yapılan mimari değişikliklerin kentin tarihsel evrimini yansıttığını belirtmiştir.
Gymnasium'un kuzeybatı köşesinden Doğu Kapısı'na kadar uzanan yaklaşık 390 metre uzunluğundaki B Caddesi üzerinde tamamlanan çalışmalar, Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait önemli buluntular sağlamıştır. M.S. 2. yüzyılda kuzey kenarı boyunca inşa edilen bir stoa yapısı ve buna bağlı çok sayıda mekan tespit edilmiştir. Alanyalı, bu caddenin beş yüzyıl sonra dini bir komplekse dönüştürüldüğü sırada, yeni giriş kapıları oluşturulduğunu açıklamıştır.
Herakles Kapısı'nda bulunan kabartmalar, Herakles'in mitolojik mücadelelerini tasvir etmektedir. Kapının dekoratif unsurları arasında Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tanrıçalarının betimlemeleri de yer almaktadır. Bu kabartmaların M.S. 3. yüzyılın başlarına tarihlendirilen eserlerin, Geç Antik Çağ'da devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldığı anlaşılmıştır.
Alanyalı, bu yapı kompleksinin Side'nin Roma döneminden Geç Antik Çağ'a kadar geçirdiği mimari dönüşümü aynı lokasyon üzerinde izleme imkanı sunduğunu vurgulamıştır. Farklı yapı evrelerinin bir arada bulunması, kentin tarihsel gelişimine ilişkin değerli bilgiler ortaya koymaktadır. 2022'den itibaren sürdürülen bu arkeolojik çalışmalar, Side Antik Kenti'nin sanatsal ve tarihsel mirasının aydınlatılmasında önemli katkı sağlamaktadır.
